© Copyright 2023 by Chatschool

Facebook - Chatschool
Instagram - Chatschool
01 lutego 2023
Jeśli dopiero od niedawna uczysz się języka angielskiego i szukasz podstawowych wyrażeń i rozmówek, ten
25 stycznia 2023
Słowotwórstwo (word formation) w języku angielskim nie jest tematem specjalnie lubianym przez uczących się języka.
18 stycznia 2023
Rozprawka to przykład formalnego tekstu, który powinien opanować każdy przygotowujący się do matury rozszerzonej lub
11 stycznia 2023
Czasy w języku angielskim to ciekawy temat nie tylko ze względu na ich bogactwo zastosowania,

Najnowsze posty

Autor Joanna Leporowska

 

 

Absolwentka Filologii Nowogreckiej na UAM w Poznaniu, tłumaczka angielskiego, poliglotka i pasjonatka językoznawstwa. Już w przedszkolu zdecydowała, że musi "mówić jak Anglik" co przydało się, gdy przez ostatnie dziesięć zatrzymał ją wymarzony Londyn i praca dla Royal Academy of Arts czy Tate. Nauczanie języka angielskiego to pasja, w której od zawsze dąży przede wszystkim do pokazania żywego języka za regułkami książkowymi, czego w szkolnej edukacji często brakuje.

 

Słowotwórstwo (word formation) w języku angielskim nie jest tematem specjalnie lubianym przez uczących się języka. Jednak jego znajomość nie tylko wzbogaca Twoje słownictwo, ale i jest niezbędna na egzaminach czy maturze rozszerzonej.

 

Istnieją cztery główne sposoby na utworzenie nowych słow w języku angielskim — przedrostki (prefixes), przyrostki (suffixes), konwersja wyrazów (word conversion) i wyrazy złożone (compound words). Powstałe w ten sposób słowa mogą być inną częścią mowy niż słowo początkowe.

 


 

Spis treści:

 

 


 

 

 

Słowotwórstwo angielskie na egzaminach

 

Zadania ze słowotwórstwa pojawiają się praktycznie na wszystkich egzaminach czy maturze.

 

Wyglądają one mniej więcej tak:

 

  • We need to … (LARGE) this  photograph.
     

Musimy uzupełnić lukę wyrazem z nawiasu w odpowiedniej formie. W tym wypadku rozwiązaniem jest czasownik enlarge — powiększyć.

 

Jak rozwiązywać tego typu zadania?

 

→ Najpierw zastanów się, o jaką część mowy chodzi. Rzeczownik? Czasownik? Przymiotnik?

→ Kiedy już to ustalisz, zastanów się nad możliwą formą nowego wyrazu.

→ Jeśli nie znasz wymaganej formy, zaufaj swojemu odczuciu i strzelaj!

 

Pamiętaj, częste czytanie tekstów po angielsku i nauka nowych słówek we wszystkich ich formach jest najlepszym przygotowaniem do tego typu zadań! Polecamy również rozwiązywanie jak największej ilości ćwiczeń ze słowotwórstwa.

 

 Słowotwórstwo angielskie na egzaminach, Jak rozwiązywać tego typu zadania?

 

Słowotwórstwo w pigułce

 

W momencie, w którym nie jesteśmy pewni formy nowego wyrazu, warto przypomnieć sobie te najczęściej spotykane:

 

  • niektóre czasowniki kończą się na -ise, -ate, -en

  • rzeczowniki kończą się często na: -ment, -ion, -ness, -ity

  • rzeczowniki określające zawody/ludzi kończą się często na: -er, -or, -ist, -ian

  • przymiotniki kończą się często na: -able, -ible, -ive, -al, -ic, -ed, -ing

  • przysłówki często kończą się na -ly

  • najczęściej używane przedrostki to un-, im-, in-, dis-

 

 

 

Słowotwórstwo angielskie — przedrostki (prefixes)

 

Przedrostki dodawane są na początek wyrazu podstawowego. Zmieniają one jego znaczenie — mogą np. potwierdzać lub negować jego cechy wyjściowe.

 

Jako przydatną ciekawostkę warto dodać, że najczęściej używanymi przedrostkami są dis-, in-, re- oraz un-. Jako że możliwości słowotwórczych jest w języku angielskim bardzo wiele, warto o tym pamiętać.

 

 

Przedrostki nadające znaczenie negatywne

 

Poniższe przedrostki nadają znaczenia negatywnego, stawiają nową cechę w opozycji do cechy wyjściowej lub oznaczają jej cofnięcie/brak:

 

a → a-, bez danej cechy

 

typical → atypical
moral → amoral
symmetry → asymmetry

 

anti → przeciw, anty-

 

clockwise→ anti-clockwise
abortion → anti-abortion 
social → antisocial 

 

counter → przeciw-, kontr-

 

to act → to counteract
productive → counter-productive
revolution → counter-revolution

 

de → de-, od-, przeciwieństwo/redukcja

 

activate → deactivate
motivate → demotivate

 

dis → dys-, nie-, odwrotnie

 

honest → dishonest
appear → disappear
advantage → disadvantage

 

ex → eks-

 

boyfriend → ex-boyfriend
boss → ex-boss
convict → ex-convict

 

in-, il-, im-, ir → nie-, bez

 

visible → invisible
legal → illegal
patient → impatient
responsible → irresponsible

 

mis → nie-, źle

 

trust → mistrust
to behave → to misbehave
treat → mistreat

 

non → bez-, nie-

 

alcoholic → non-alcoholic
stop → non-stop
smoker → non-smoker

 

un → nie-

 

happy → unhappy
fair → unfair
known → unknown

 

under → pod-, nie-, niedo-

 

cooked → undercooked
ground → underground

 

 

Inne przedrostki 

 

auto → auto-

 

autobiography, autopilot

 

co → współ-, razem

 

to exist → to coexist
author → co-author
operate → cooperate

 

extra → poza-, ekstra-

 

marital → extramarital
pay → extra-pay
curricular → extracurricular

 

inter → inter-, między-

 

national → international
racial → interracial
state → interstate

 

micro → mikro-

 

organism → micro-organism
chip → microchip
biology → microbiology

 

over → nad-, prze-, zbyt

 

to eat to overeat
populated - overpopulated

 

post → po-

 

graduate → postgraduate
war → post-war
date → postdate

 

pre → przed-

 

war → pre-war
school → preschool

 

pro → popierać coś, pro

 

choice→ pro-choice
active → proactive
European → pro-European

 

Słowotwórstwo angielskie — przedrostki (prefixes)

 

re → zrobić coś ponownie

 

to marry → to remarry
usable → reusable
write → rewrite

 

semi → pół-

 

automatic → semi-automatic
final → semifinal

 

sub → pod-, sub-    

 

title → subtitle
standard → substandard
section → subsection

 

super → super-, ponad

 

model → supermodel
rich → super-rich
natural → supernatural

 

trans → poprzez, przez, trans-    

 

transatlantic, transform, transplant

 

ultra → ultra, super, nadzwyczajnie

 

light → ultralight
cautious → ultra-cautious
violet → ultraviolet

 

25 stycznia 2023

Słowotwórstwo angielskie

Słowotwórstwo angielskie - word formation
Szkoła języka angielskiego dla dorosłych Chatschool

Słowotwórstwo angielskie — przyrostki (suffixes)

 

Przyrostki są dodawane na koniec słów i zmieniają jedną część mowy w inną.

 

 

Przyrostki czasownika

 

-ify

 

clear → to clarify
simple → to simplify
beauty → to beautify

 

-ize (AmE)/ise (BrE)

 

priority → to prioritise
special → to specialise
popular → to popularise

 

- en

 

strength → to strengthen
dark → to darken
wide → to widen

 

-ate

 

urine → to urinate
dehydration → to dehydrate
ventilation → to ventilate

 

 

Przyrostki przymiotnika

 

-able (wyraża, że coś może być zrobione)

 

break → breakable
rely → reliable

 

-al, -ial (posiadający pewne cechy)

 

person → personal
natural → natural

 

-en (zrobione z danego materiału)

 

gold → golden
wood → wooden

 

-ese (pochodzący z…)

 

China → Chinese
Milan → Milanese

 

-ful

 

power → powerful
doubt → doubtful

 

-ic (posiadający pewne cechy)

 

poem → poetic
energy → energetic

 

-ing

 

to dazzle → dazzling
to shock → shocking

 

-ish (posiadający pewne cechy)

 

child → childish
Sweden → Swedish

 

-less (pozbawiony czegoś)

 

care → careless
motion → motionless

 

-ly

 

coward → cowardly
week → weekly

 

-ous (posiadający pewne cechy)

 

joy → joyous
fame → famous

 

-y (posiadający pewne cechy)

 

fun → funny
sleep → sleepy

 

 

Przyrostki rzeczownika

 

-age

 

to pack → package
orphan → orphanage 

 

-al

 

to arrive → arrival
to renew → renewal

 

-ation/-ion

 

to explore → exploration
to object → objection

 

-ship

 

member → membership
hard → hardship

 

-ery

 

baker → bakery
machine → machinery

 

-er

 

to drive → driver
to train → trainer

 

-ism

 

social → socialism
sex → sexism

 

-ment

 

to punish → punishment
to treat → treatment

 

-ness

 

foolish → foolishness
happy → happiness

 

 Słowotwórstwo angielskie — przyrostki (suffixes) - Przyrostki rzeczownika

 

-ility, -ity, -ty

 

able → ability
stable → stability

 

-dom

 

fan → fandom
king → kingdom

 

 

Przyrostki przysłówków

 

-ly

 

slow → slowly
important → importantly

 

-wise

 

clock → clockwise
money → moneywise

 

-ways

 

side → sideways
length → lengthways

 

 

 

Słowotwórstwo angielskie — konwersja wyrazów (word conversion)

 

Konwersja wyrazów to proces zamieniania jednej części mowy w drugą bez dodawania przyrostków czy przedrostków.

Zobaczmy kilka najczęściej spotykanych przykładów konwersji wyrazów.

 

 

Konwersja czasowników akcji w rzeczownik

 

Czasowniki, które oznaczają ruch/akcję zamienia się w rzeczownik bez jakiejkolwiek zmiany pisowni.

 

to drink → a drink
to walk → a walk
to laugh → a laugh

 

to read → I had a good read.
to swim → I had a nice swim today.

 

 

Konwersja rzeczowników w czasowniki

 

Rzeczowniki, które określają konkretne rzeczy, a nie abstrakcyjne pojęcia, można użyć jako czasowniki, jeśli są one powiązane. Powstałe tak czasowniki są przechodnie.

 

Send me the fax later. (rzeczownik)
Can you fax me the details? (czasownik)

Pass me the water please. (rzeczownik)
Water the plants for me when I’m gone. (czasownik)

 

There is some wine left in the bottle. (rzeczownik)
The wine is bottled in France. (czasownik)